Biogazownik domowy (mikro-fermentator)
Skoszona trawa, resztki jedzenia i obierki potrafią wygenerować wystarczająco metanu, by ugotować obiad na kuchence turystycznej, zostawiając po sobie doskonały, płynny nawóz bez nasion chwastów.
Aktualizacja: · Redakcja EnergoLab · ceny orientacyjne
Jak to działa
Biogazownik domowy to instalacja, w której zachodzi fermentacja beztlenowa. Zwykły kompost na podwórku gnije z udziałem tlenu. Jeżeli jednak zamkniesz materię organiczną (trawę, resztki ze stołu) szczelnie w zbiorniku z wodą (odcinając dostęp tlenu), do głosu dochodzą bakterie metanogenne.
Ich produktem ubocznym pracy jest biogaz (mieszanina składająca się w ok. 60% z czystego metanu i ok. 40% z dwutlenku węgla z domieszką siarkowodoru). Metan ten jest wyłapywany w dzwonowym gazomierzu pod ciśnieniem wodnym, by następnie posłużyć Ci do ugotowania zupy letnią porą w przydomowej kuchni.
Lista materiałów
Części
- Zbiornik główny (fermentator)Szczelna beczka PE min. 200L, najlepiej mauzer IBC 1000L (pomalowany na czarno)
- Zbiornik gazu (gazomierz)Dwie beczki wchodzące jedna w drugą (np. 120L wewnątrz 200L) jako pływający dzwon gazowy
- Rury PCVo średnicy min. 50mm - rura zrzutowa (wlot) i wylotowa
- Armatura gazowaWężyki silikonowe, zawory kulowe 1/2 cala, złączki choinkowe
- Materiał zaszczepiający (starter)Gnojówka z krowy lub muł z dna stawu (zawiera bakterie beztlenowe)
Narzędzia
- Wyrzynarka i otwornice
- Uszczelniacze (silikon akwarystyczny / poliuretan)Szczelność to być albo nie być tego projektu!
- Palnik turystycznyDostosowany rozmiarem dyszy (często trzeba nieznacznie rozwiercić dyszę z LPG na biogaz)
BHP — obowiązkowo przeczytaj
Zagrożenie wybuchem i pożarem: Biogaz to głównie metan. Palny i wybuchowy w stężeniu 5-15% z powietrzem. Instalację stawiaj WYŁĄCZNIE na zewnątrz, z dala od okien piwnicy.
Siarkowodór (toksyczność): Surowy biogaz pachnie zgniłymi jajami przez obecność H2S. Przy dużym stężeniu jest szkodliwy. Gotuj w dobrze wentylowanym miejscu (najlepiej letnia kuchnia na powietrzu).
Zabezpieczenie przed cofnięciem płomienia: Na linii gazowej załóż płuczkę wodną (bubbler), która zapobiegnie powrotowi ognia do gazomierza.
Instrukcja krok po kroku
Przygotowanie fermentatora
W głównej beczce (200L) zamontuj rurę wlotową. Musi sięgać niemal dna (ok. 10 cm nad dnem), by działała jak syfon i nie przepuszczała gazu na zewnątrz. Na górze beczki zamontuj szczelne wyjście gazu.
Rura przelewowa
Na wysokości ok. 80% pojemności beczki zrób otwór wylotowy na przelew przerobionej cieczy. Gdy wlewasz nową papkę z góry, stary, przerobiony nawóz wypływa samoczynnie.
Konstrukcja gazomierza
Zbuduj pływający dzwon. Dużą beczkę napełnij wodą. Mniejszą odwróć do góry dnem i wsuń w większą. Gaz wtłaczany wężykiem pod mniejszą beczkę zacznie ją wypychać do góry.
Szczelność
Złóż wszystkie rurki. Posmaruj łączenia wodą z mydłem. Pompuj delikatnie powietrze pompką i sprawdź, czy nie ma bąbelków.
Zaszczepianie
Wlej starter (gnojowicę krowią, rozcieńczony krowi obornik). Zawiera on bakterie metanogenne. Zwykła woda z kranu (chlorowana) zabije proces – użyj deszczówki.
Karmienie
Po kilku tygodniach bakterie się namnożą. Wrzucaj zmiksowane obierki, fusy, posiekaną trawę z dodatkiem wody (konsystencja zupy zlewkowej).
Użytkowanie
Ciężar dzwonu gazowego stworzy ciśnienie w wężu. Po podłączeniu palnika turystycznego, odkręć zawór i użyj zapalarki.
Potencjał energetyczny i chemiczny
Choć brzmi to jak eksperyment szalonego naukowca, w krajach rozwijających się (Indie, kraje afrykańskie) to codzienność dla milionów gospodarstw.
Projekt rekomendujemy głównie osobom z zamiłowaniem do ekologii i permakultury z dużym, osłonecznionym terenem z dala od części sypialnych domu (proces potrafi emitować bardzo intensywne zapachy podczas karmienia układu).
Najczęstsze błędy
- Nieszczelność beczki – najczęstszy problem. Nawet mikroszczelina w okolicy wylotu zniweczy projekt i nie zgromadzisz ani grama gazu.
- Niedostosowana temperatura – bakterie metanogenne kochają 35°C. Jesienią i zimą, bez dodatkowego izolowania i ocieplania zbiornika, produkcja gazu spada do absolutnego zera.
- Wrzucanie gałęzi i suchej słomy – bakterie trawią resztki szybko, jeśli są miękkie i pełne węglowodanów/cukrów. Gruba lignina (drewno) się nie rozłoży.
FAQ
Ile gazu daje domowy biogazownik 1000L (Mauzer)?
W idealnych letnich warunkach, dobrze karmiony fermentator 1m³ wyprodukuje od 1 do 2 m³ gazu na dobę. Wystarczy to na około 1-2 godziny gotowania na dużym palniku kuchenki.
Jaki ma to sens ekonomiczny?
Rozpatrując sam koszt gazu, zwrot to parę lat (butla LPG jest tania). Prawdziwą wartością jest zamknięcie obiegu: przerabiasz problematyczne bio-odpady na cenny, sterylizowany nawóz płynny, który pobudza rośliny dużo lepiej niż surowy kompost.
Czy da się to użyć do prądu?
Można podpiąć biogaz do agregatu prądotwórczego po odfiltrowaniu H2S, ale mała beczka DIY nie wygeneruje go dość dużo, by pokryć wysokie spalanie silnika spalinowego (przez więcej niż 30 minut).
Prawo i dotacje
Pozwolenia i akcyza
Instalacje przydomowe na własny, niekomercyjny użytek, pełniące de facto rolę innowacyjnego kompostownika, wymykają się tradycyjnym regulacjom przemysłowych biogazowni. Obowiązują jednak przepisy ppoż. i zdrowy rozsądek - instalacja nie może stwarzać zagrożenia dla sąsiadów.