Taryfa dynamiczna: automatyka w Home Assistant
Godzinowe ceny prądu z giełdy włączają Twój bojler CWU, pralkę czy ładowanie samochodu dokładnie wtedy, gdy energia jest najtańsza, lub ujemna. Oszczędzaj inteligentnie.
Aktualizacja: · Redakcja EnergoLab · ceny orientacyjne
Jak to działa
Nowoczesny rynek energii przestaje operować na sztywnych taryfach (np. płasko G11 albo taniej w nocy G12). Słońce i wiatr produkują prąd "tu i teraz", co doprowadziło do Taryf Dynamicznych. W takich taryfach cena 1 kWh zmienia się co godzinę, zależnie od notowań na Towarowej Giełdzie Energii (TGE).
Zamiast pilnować zegarka samemu, systemy Smart Home (takie jak Home Assistant) mogą pobierać z internetu prognozy cen na jutro i automatycznie układać "rozpiskę" dla Twoich pożeraczy prądu.
Lista materiałów
Części
- Inteligentne gniazdka (Smart Plug) z pomiarem mocynp. Shelly, Gosund, Nous
- Stycznik mocy z modułem smart (np. Shelly Pro)do sterowania grzałką bojlera (grzałka >2-3kW sfajczy zwykłe smart-gniazdko!)
- Serwer domowydowolny sprzęt uruchamiający Home Assistant (np. Raspberry Pi, Mini PC Terminal)
Narzędzia
- Komputer z dostępem do sieci domowej
- Śrubokręt izolowany (do styczników)
BHP — obowiązkowo przeczytaj
Prąd 230V przy stycznikach: Jeśli operujesz przy rozdzielnicy lub bezpiecznikach, robiąc by-pass do bojlera, wyłącz zasilanie i sprawdź próbnikiem!
Moc maksymalna: Nie podłączaj pralki czy grzałki pod tanie i małe gniazdka Wi-Fi 10A, używaj przekaźników z zapasem prądowym (min. 16A dla ciągłego 2kW).
Instrukcja krok po kroku
Instalacja integracji Nord Pool
W Home Assistant (HACS) znajdź i zainstaluj integrację Nord Pool lub polską integrację PSE. Skonfiguruj ją dla rynku polskiego (PL), podając VAT i opłaty dystrybucyjne.
Analiza Encji
Po poprawnej instalacji zyskasz encje z wykresem ceny prądu i atrybutami, np. kiedy przypada 5 najtańszych godzin w dobie.
Instalacja wtyczek wykonawczych
Podepnij smart plug/stycznik przed grzałką lub pralką i dodaj go do HA (np. przez Tuya, Shelly, Zigbee2MQTT).
Tworzenie automatyzacji
Wejdź do Settings > Automations w HA. Stwórz automatyzację uruchamiającą się o pełnej godzinie. Jako warunek (Condition) ustaw sprawdzenie, czy obecna cena jest niższa niż np. 30 groszy, lub czy obecna godzina znajduje się w atrybucie "najtańszych godzin".
Akcje wykonawcze
Jako Akcję (Action) ustaw przełączenie encji inteligentnego gniazdka/stycznika w tryb ON (włącz bojler) i wyślij powiadomienie na telefon.
Ochrona przed zapomnieniem
Stwórz drugą automatyzację – w momencie, gdy cena skacze powyżej średniej, wtyczka ma zostać bezwarunkowo wyłączona (OFF).
Potencjał oszczędnościowy
Jeśli grzejesz wodę bojlerem elektrycznym, a Twój samochód potrzebuje załadować baterię, różnica między ładowaniem w tzw. "szczycie" (np. 18:00 – 21:00 gdy cena to 1.50 zł / kWh), a w "dolinie giełdowej" (np. 13:00 przy mocnym słońcu lub w nocy – po np. 40 groszy z opłatami) jest gigantyczna.
Osoby dysponujące magazynem energii lub dużym buforem ciepła i taryfą dynamiczną notują obniżki kosztów o ponad 40% względem tradycyjnej, "płaskiej" taryfy G11.
Najczęstsze błędy
- Sterowanie pralkami cyfrowymi po prostu przez "odcięcie prądu" z gniazdka. Nowoczesne urządzenia mogą zgubić cykl po restarcie zasilania (lepsze pralki mają jednak integracje sieciowe).
- Zapominanie o narzutach operatora – cena giełdowa (TGE) nie uwzględnia opłaty dystrybucyjnej, vat i akcyzy, zawsze musisz je doliczyć w HA.
- Puszczanie całego poboru prądu grzałki 3kW przez gniazdko, które przy ciągłym obciążeniu zacznie się topić.
FAQ
Czy muszę przejść w rachunkach na Taryfę Dynamiczną u sprzedawcy?
Nie! Automatyzację możesz stworzyć i uruchomić bazując na np. G12w (gdzie i tak prąd w nocy lub weekend jest tani) aby przetestować system. By osiągać ujemne/zerowe ceny giełdowe za prąd w ciągu dnia - tak, trzeba oficjalnie przejść na Taryfę Dynamiczną u operatora.
Czy prąd naprawdę bywa darmowy?
W Taryfach dynamicznych tak, a w słoneczne, wietrzne letnie weekendy bywa wręcz ujemny (giełda dopłaca za zużycie). Wtedy zsumowany koszt (cena giełda + dystrybucja) jest najniższy w dobie.
Prawo i dotacje
Taryfy dynamiczne
Zgodnie z ustawą prawo energetyczne, od lata 2024 sprzedawcy powyżej 200 tys. klientów mają obowiązek oferować taryfy dynamiczne. Wymagany jest licznik zdalnego odczytu (LZO).
