Diverter PV: Grzałka CWU na nadwyżkach
W net-billingu nadwyżka z PV wraca do Ciebie po ułamku ceny zakupu. Najprostszy sposób, żeby jej nie tracić: skierować ją do grzałki w zbiorniku CWU. Zamiast magazynu za 15 000 zł — moduł sterujący za kilkaset złotych.
Aktualizacja: · Redakcja EnergoLab · ceny orientacyjne
Jak to działa
Diverter (regulator nadwyżek) mierzy, ile prądu aktualnie produkowanego przez PV nie jest zużywane przez dom, i proporcjonalnie do tej wartości włącza grzałkę w zbiorniku CWU. W efekcie licznik nie odnotowuje eksportu — energia zostaje w domu w postaci ciepłej wody.
Kluczowe jest jedno: sterowanie musi widzieć nadwyżkę. W instalacjach z net-billingiem najczęściej mierzy się ją przekładnikiem prądowym (SCT-013) na głównym przewodzie fazowym.
Lista materiałów
Części
- Grzałka elektryczna do zbiornika CWUdopasowana mocą, najczęściej 1,5–3 kW
- Termostatlub gniazdo grzałki + czujnik temperatury
- Divertergotowy moduł, falownik hybrydowy albo przekaźnik + ESP32
- Przekładnik prądowyjeśli sterownik nie ma wbudowanego pomiaru (np. SCT-013)
- Przewód zasilającyprzekrój dopasowany do prądu grzałki, puszka, zabezpieczenie nadprądowe
- Opcjonalnie dla ESP32zasilacz do ESP32 i moduł przekaźnikowy SSR
Narzędzia
- Wkrętaki izolowane
- Miernik cęgowy
- Klucz do grzałki
- Rękawice izolacyjne
BHP — obowiązkowo przeczytaj
230 V i woda: To najgorsze połączenie. Instalacja grzałki w zbiorniku musi mieć zabezpieczenie różnicowoprądowe (RCD) i podłączony przewód PE. Jeśli nie znasz się na prądzie 230V, powierz to elektrykowi.
Przegrzanie zbiornika: Temperatura CWU powyżej ~60°C przy zbiorniku z tworzywa to ryzyko uszkodzenia i poparzenia. Termostat z odcięciem zasilania jest obowiązkowy.
Instrukcja krok po kroku
Zdecyduj, gdzie chcesz tracić nadwyżki
Grzałka ma sens tylko, jeśli Twój zbiornik potrafi przyjąć kilka kWh (optymalnie 150–300 litrów).
Zmierz wielkość i profil nadwyżki
Policz, ile kWh miesięcznie eksportujesz do sieci z falownika. Jeśli mało, inwestycja się nie zwróci.
Wybierz typ divertera
Mała nadwyżka (do 1,5 kW) — moduł modulowany (PWM/triac); duża, stała — prosty i tani przekaźnik z progiem załączenia.
Zamontuj grzałkę w zbiorniku
Opróżnij wodę do poziomu portu grzałki, wkręć element grzejny i ustaw zintegrowany termostat na max 60°C.
Podłącz pomiar nadwyżki
Przekładnik cęgowy załóż na przewód fazowy główny idący z sieci. Skalibruj, aby sterownik nie mylił importu z eksportem.
Uruchom sterowanie
Obserwuj przez tydzień. Główny licznik z OSD nie powinien naliczać eksportu prądu, w godzinach pracy grzałki.
Optymalizuj
Możesz podnieść próg załączania w pochmurne dni, aby diverter nie posiłkował się prądem z sieci przy wahaniach słońca.
Wybór divertera (sterownika)
Masz do wyboru 3 główne ścieżki wdrożenia tego projektu, zależnie od budżetu i umiejętności:
- Prosty przekaźnikowy — włącza grzałkę na pełną moc, gdy produkcja PV przekroczy zadany próg (np. 2 kW). Tani (~80–200 zł), ale reaguje skokowo. Może dobierać z sieci, gdy nagle zajdzie chmura.
- Modulowany (PWM/triac) — płynnie dopasowuje moc grzałki (np. od 10W do 2000W) do precyzyjnie wymierzonej nadwyżki z dokładnością co do Wata. Droższy (~400–900 zł), ale najbardziej efektywny i łagodny dla sieci domowej.
- Wariant „inwerter hybrydowy” — jeśli Twój falownik ma natywne wyjście przekaźnikowe (tzw. dry contact / smart load), nie musisz dokupować divertera zewnętrznego. Wystarczy pociągnąć kabel sterowniczy do stycznika.
Najczęstsze błędy
- Diverter bez pomiaru nadwyżki — „grzeje, kiedy jest słońce”, czyli potrafi dogrzewać wodę drogim prądem z sieci, gdy włączysz też piekarnik.
- Grzałka bez zabezpieczenia RCD (różnicówki).
- Zbyt duża moc grzałki w małym zbiorniku (np. 3 kW w 100 l) — temperatura rośnie szybko i cała reszta nadwyżki z dnia marnuje się.
- Oczekiwanie, że to zastąpi magazyn energii — zimą diverter nic nie da.
FAQ
Czy to się opłaca?
Przy typowej instalacji PV ok. 6–10 kWp i zbiorniku CWU 200 l — oszczędność kilkuset złotych rocznie, zwrot sprzętu w 2–4 lata. Bije to na głowę opłacalność baterii (magazynu).
Czy muszę rozbierać instalację PV?
Nie. Diverter podłączasz niezależnie, po prostu mierząc płynący do sieci prąd przekładnikiem na głównej fazie.
Czy to legalne?
Tak, to po prostu inteligentne włączanie sprzętu domowego. Musisz jedynie przestrzegać zasad bezpieczeństwa instalacji niskiego napięcia.
Czy mogę użyć do tego ESP32?
Tak, to popularny wariant DIY (pomiar + przekaźnik SSR). Pamiętaj tylko o niezawodności oprogramowania.
Prawo i dotacje
Kwestie prawne
Urządzenie nie ingeruje w pracę falownika PV, nie wymaga oddzielnego zgłoszenia OSD, o ile pobór grzałki i reszty domu mieści się w mocy przyłączeniowej.
