Jeśli planujesz zakup pompy ciepła w 2026 lub 2027 r., decyzja o czynniku chłodniczym jest dziś kluczowa. Od 1 stycznia 2027 r. wchodzi w życie zakaz sprzedaży pomp powietrze-woda oraz klimatyzatorów do 12 kW z czynnikiem o GWP ≥150 (rozporządzenie UE 2024/573). Dla właściciela domu oznacza to jedno: czas kończy się na R32. Producenci masowo przechodzą na propan (R290), a Ty musisz wiedzieć, dlaczego to zmiana na lepsze — nie tylko wymóg regulacyjny.
Czym jest R290 i dlaczego wypiera R32?
R290 to po prostu propan — ten sam gaz, który gotujesz na kuchence. Jako czynnik chłodniczy ma potencjał cieplarniany (GWP) zaledwie 3, wobec 675 dla R32 i 2088 dla R410A. R290 jest klasyfikowany jako A3 — lekko palny, nietoksyczny.
| Czynnik | GWP | Klasa | Status UE 1.1.2027 |
|---|---|---|---|
| R290 (propan) | 3 | A3 | ✅ dozwolony |
| R32 | 675 | A2L | ❌ zakaz ≤12 kW |
| R410A | 2088 | A1 | ❌ zakaz ≤12 kW |
Nawet niewielki wyciek czynnika R290 nie szkodzi środowisku tak, jak wyciek starego czynnika.
Wyższa temperatura zasilania
Nowoczesne pompy R290 osiągają temperaturę wody na wyjściu do 70–75°C:
- Mitsubishi Electric: do 75°C przy −15°C na zewnątrz
- Daikin Altherma 4 EPSKS (4/6/7 kW, premiera 2025, dostępność od stycznia 2026): do 70°C, praca do −28°C
- Średnia max. temperatura certyfikowanych modeli R290 wzrosła z 57°C do 62°C w ostatnich latach
Dla porównania pompy R32 zwykle kończyły się na 55–60°C — w domu z grzejnikami wysokotemperaturowymi wymagały grzałki elektrycznej. R290 eliminuje ten problem.
Co mówi rozporządzenie F-gas UE 2024/573?
Kluczowe daty:
- 1 stycznia 2027: zakaz sprzedaży pomp ≤12 kW z GWP ≥150 (R32, R410A)
- 1 stycznia 2032: analogiczny zakaz dla splitów >12 kW
- Zakaz dotyczy sprzedaży nowych urządzeń, nie eksploatacji — ale serviс i uzupełnianie czynnika po 2027 będą droższe
Bezpieczeństwo
R290 klasyfikowany jako A3, ale w jednostkach powietrze-woda stosuje się go w ładunkach 150–500 g (limit IEC 60335-2-89:2019). Dla kontekstu: typowa butla gazowa do grilla ma 8–11 kg propanu. Producenci instalują detektory wycieku i wymuszają minimalne odległości od okien. Po 6+ latach masowej sprzedaży w Europie brak istotnych incydentów.
Modele i ceny (sierpień 2026)
| Model | Moc | Temp. zasilania | Cena orientacyjna (brutto) |
|---|---|---|---|
| Daikin Altherma 4 EPSKS split (7 kW) | 7 kW | 70°C | ~30 000–37 000 zł |
| Vaillant aroTHERM plus VWL 75/6A+ | 7 kW | 75°C | ~32 290 zł |
| NIBE S2125-8 monoblok (3-fazowa) | 6,7 kW | 75°C | ~39 000 zł |
| Panasonic Aquarea L (5 generacja) | 5–9 kW | 75°C | ~28 000–42 000 zł |
Dla kogo R290?
- Właściciele domów z instalacją grzejnikową wysokotemperaturową (stare budownictwo)
- Osoby planujące zakup w 2026 r. — by uniknąć rosnących kosztów serwisu R32
- Klienci świadomi ekologiczni
FAQ
Czy pompa na propan jest bezpieczna? Tak. Ładunek 150–500 g, detektory wycieku, normy IEC.
Dlaczego nie kupić R32, skoro tańsza? Jesienią 2026 jeszcze legalnie, ale od 2027 serviс droższy i spadnie wartość przy odsprzedaży.
Czy R290 nadaje się do starego domu? Tak — 75°C ogrzewa grzejniki starego typu bez grzałki elektrycznej.
Ile kosztuje instalacja? Zestaw z montażem 30 000–50 000 zł brutto. Po dotacji z Moje Ciepło lub Czyste Powietrze realnie 23 000–43 000 zł.
Współpraca z AI? Nowe regulatory AI wykorzystują wyższą temperaturę R290 do agresywnej optymalizacji zużycia prądu w tanich godzinach taryfy dynamicznej.
Redakcja EnergoLab
Ekspert ds. OZE
Inżynier i pasjonat odnawialnych źródeł energii. Od 8 lat pomaga Polakom w optymalizacji kosztów ogrzewania, analizując rynek z niezależnej perspektywy.
