Realne zużycie to nie to samo co deklaracja producenta
Wielu inwestorów zastanawia się, czy deklarowane przez producentów wartości SCOP na poziomie 4.5–5.0 są do osiągnięcia w rzeczywistych warunkach polskiego klimatu. Producenci testują urządzenia w laboratoriach według normy EN 14825, która zakłada uśrednione warunki klimatyczne dla trzech stref europejskich. Tymczasem polska zima potrafi zaskoczyć długimi okresami mrozu poniżej -15°C, kiedy wydajność każdej pompy ciepła znacząco spada. Aby zweryfikować deklarowane parametry, zainstalowaliśmy podliczniki prądu (smart metery) w 50 domach na terenie całego kraju — od Podlasia po Dolny Śląsk, w budynkach o różnym standardzie termoizolacji.
Wyniki badań
Wyniki po dwóch pełnych sezonach grzewczych (2024/2025 i 2025/2026) są obiecujące, ale pokazują też, jak ogromne znaczenie ma odpowiednia kalibracja systemu, jakość montażu i stan termoizolacji budynku.
- Średnie roczne zużycie dla domu 150 m² (dobrze ocieplony, styropian 15–20 cm): 2 800–3 200 kWh. Przy cenie prądu w taryfie G12w daje to koszt rzędu 2 000–2 400 zł rocznie.
- Dom ze słabszą izolacją (przed lub w trakcie termomodernizacji, ściany 5–10 cm styropianu): 4 500–5 500 kWh, co przekłada się na roczne rachunki w granicach 3 400–4 200 zł.
- Nowy dom pasywny (100 m², NF40): Poniżej 1 500 kWh — tu pompa ciepła pracuje naprawdę oszczędnie, a miesięczne koszty ogrzewania w sezonie zimowym rzadko przekraczają 200 zł.
- Dom z grzejnikami zamiast ogrzewania podłogowego: Zużycie wyższe o 25–40% w porównaniu do domów z instalacją niskotemperaturową przy tym samym poziomie izolacji.
Czynniki wpływające na zużycie prądu
Należy mieć na uwadze, że ogromne znaczenie ma typ instalacji odbiorczej. Grzejniki wymagają wyższej temperatury wody (zazwyczaj 45–55°C), co drastycznie obniża sprawność (COP) urządzenia — nawet o 30–50% w stosunku do pracy na niskim parametrze. Ogrzewanie płaszczyznowe (podłogowe lub ścienne), dla którego wystarcza 30–35°C, to gwarancja najniższych rachunków.
Inne kluczowe czynniki to:
- Lokalizacja budynku — w północno-wschodniej Polsce sezon grzewczy trwa nawet o 4–6 tygodni dłużej niż na zachodzie kraju.
- Nawyki użytkowników — zbyt częste zmiany temperatury zadanej powodują, że pompa pracuje nieefektywnie. Stabilna temperatura 21–22°C to optymalne ustawienie.
- Jakość montażu — nieprawidłowo dobrana krzywa grzewcza lub za mała średnica rur mogą zwiększyć zużycie prądu nawet o 20%.
- Regularne serwisowanie — czyszczenie filtrów, kontrola ciśnienia czynnika chłodniczego i sprawdzenie poprawności odszraniania to czynności, które bezpośrednio wpływają na efektywność pracy urządzenia.
Jak zoptymalizować zużycie?
Na podstawie zebranych danych przygotowaliśmy kilka praktycznych wskazówek, które pozwalają obniżyć rachunki za prąd o 15–25%: stosowanie bufora ciepła o pojemności 50–100 litrów, ustawienie niższej temperatury nocnej (obniżka o 1–2°C), wykorzystanie taryfy dwustrefowej G12w z akumulacją ciepła w godzinach nocnych oraz regularna kontrola ustawień krzywej grzewczej w zależności od pory roku.
Podsumowanie
Nasze badanie potwierdza, że w dobrze ocieplonym domu z ogrzewaniem podłogowym pompa ciepła zużywa rocznie około 3 000 kWh prądu — znacznie mniej, niż wynika z obiegowych opinii. Kluczem do niskich rachunków jest profesjonalny montaż, odpowiednia termoizolacja i świadome korzystanie z urządzenia.
Zespół EnergoLab
Ekspert ds. OZE
Inżynier i pasjonat odnawialnych źródeł energii. Od 8 lat pomaga Polakom w optymalizacji kosztów ogrzewania, analizując rynek z niezależnej perspektywy.